فسفر
15
P
گروه
۱۵
تناوب
3
بلوک
p
پروتون ها
الکترون ها
نوترون ها
15
15
16
ویژگیهای عمومی
عدد اتمی
15
عدد جرمی
۳۰٫۹۷۳۷۶۲
عدد جرمی
31
دسته
نا فلزات
رنگ
بی رنگ
رادیو اکتیو
خیر
از یونانی phosphoros، نورآور؛ نام باستانی سیاره ونوس هنگام ظهور پیش از طلوع آفتاب
ساختار کریستالی
تریکلینیک ساده
تاریخچه
هنیگ براند در سال ۱۶۶۹ در هامبورگ، آلمان، فسفر را کشف کرد و آن را از ادرار تهیه کرد.
در سال ۱۷۶۹، یوهان گوتلیب گان و کارل ویلهلم شله نشان دادند که فسفات کلسیم در استخوانها یافت میشود و فسفر عنصری را از خاکستر استخوان به دست آوردند.
آنتوان لاووازیه در سال ۱۷۷۷ فسفر را به عنوان یک عنصر شناسایی کرد.
در سال ۱۷۶۹، یوهان گوتلیب گان و کارل ویلهلم شله نشان دادند که فسفات کلسیم در استخوانها یافت میشود و فسفر عنصری را از خاکستر استخوان به دست آوردند.
آنتوان لاووازیه در سال ۱۷۷۷ فسفر را به عنوان یک عنصر شناسایی کرد.
الکترون های هر لایه
2, 8, 5
ساختار الکترونی
[Ne] 3s2 3p3
فسفر عنصری در دو شکل اصلی وجود دارد - فسفر سفید و فسفر قرمز
خواص فیزیکی
جنس
جامد
چگالی
۱٫۸۲ g/cm3
نقطه ذوب
۳۱۷٫۲۵ K ۴۴٫۱ | °C ۱۱۱٫۳۸ °F
نقطه جوش
۵۵۳ K ۲۷۹٫۸۵ | °C ۵۳۵٫۷۳ °F
گرمای همجوشی
۰٫۶۴ kJ/mol
گرمای تبخیر
۱۲٫۴ kJ/mol
ظرفیت گرمایی ویژه
۰٫۷۶۹ J/g·K
فراوانی در پوسته زمین
۰٫۰۹۹%
فراوانی در جهان
۰٫۰۰۰۷%
شماره ثبت سیایاس
7723-14-0
عدد CID پاب کم(PubChem)
۵۴۶۲۳۰۹
خواص اتمی
شعاع اتمی
۹۸ pm
شعاع کووالانسی
۱۰۷ pm
الکترونگاتیویته
۲٫۱۹ (درجه پاولینگ)
پتانسیل یونیزاسیون
۱۰٫۴۸۶۷ eV
حجم اتمی
۱۷٫۰ cm3/mol
رسانایی گرما
۰٫۰۰۲۳۵ W/cm·K
حالات اکسید شدن
-3, -2, -1, 1, 2, 3, 4, 5
کاربرد ها
بسیاری از کودهای شیمیایی حاوی درصد بالایی از فسفر هستند و از اسیدهای فسفریک غلیظ ساخته میشوند.
فسفر در ساخت کبریتهای ایمنی، آتشبازی و گلولههای آتشزا استفاده میشود.
فسفر همچنین در تولید فولاد و در تولید برنز فسفری استفاده میشود.
فسفر در ساخت کبریتهای ایمنی، آتشبازی و گلولههای آتشزا استفاده میشود.
فسفر همچنین در تولید فولاد و در تولید برنز فسفری استفاده میشود.
فسفر سفید بسیار سمی است در حالی که فسفر قرمز غیرسمی تلقی میشود
ایزوتوپ ها
ایزوتوپ های پایدار
31Pایزوتوپ های ناپایدار
24P, 25P, 26P, 27P, 28P, 29P, 30P, 32P, 33P, 34P, 35P, 36P, 37P, 38P, 39P, 40P, 41P, 42P, 43P, 44P, 45P, 46P